ถาม การเคลือบฟลูออไรด์เป็นอย่างไร

ตอบ ฟลูออไรด์เป็นสารที่ช่วยป้องกันฟันผุอย่างมีประสิทธิภาพ สารฟลูออไรด์จะทำให้เกิดผลึกที่ผิวเคลือบฟัน ซึ่งมีความแข็งแรงทนทานต่อการกัดกร่อนของกรดที่เกิดจากแบคทีเรียที่แผ่นคราบฟัน นอกจากนี้ฟลูออไรด์ยังมีคุณสมบัติในการซ่อมรอยผุของฟันในระยะแรกเริ่ม ด้วยกลไก Recalcification

ถาม เราได้รับฟลูออไรด์จากทางใดบ้าง

ตอบ
- การรับประทาน ในต่างประเทศจะมีการเติมสารฟลูออไรด์ลงในน้ำประปา เพื่อป้องกันฟันผุ แต่ในประเทศไทย การรับประทานมักเป็นในรูปของ ยาเม็ดฟลูออไรด์ หรือ ยาน้ำ ซึ่งนิยมใช้ในเด็กทารก

- การใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
- การเคลือบฟันด้วยเจลเคลือบ หรือ การใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์

ฟลูออไรด์ที่ใช้เคลือบฟันมีลักษณะเป็นเจล ให้ผลในการป้องกันฟันผุ 20-30% โดยควรเคลือบฟลูออไรด์ ทุก 6 เดือน ยิ่งเคลือบฟลูออไรด์มากครั้งเท่าใด ปริมาณของฟลูออไรด์ที่ผิวเคลือบฟันจะมีมากขึ้น

ถาม การเคลือบหลุมร่องฟัน ( Sealant) คืออะไร

ตอบ ในวัยเด็ก ฟันด้านบดเคี้ยวของฟันกราม โดยเฉพาะฟันกรามแท้ซี่ที่ 1 ซึ่งขึ้นเมื่ออายุประมาณ 6 ขวบ มักมีหลุม และ ร่องลึก ซึ่งผุได้ง่าย เพราเป็นที่สะสมของเศษอาหาร และกลายเป็นแหลางสะสมของแบคทีเรีย เนื่องจากขนของแปรงสีฟันไม่สามารถเข้าไปทำความสะอาดในบริเวณนี้ได้ ดังนั้นทันตแพทย์จะทำการเคลือบ หรือ ผนึกหลุ่มร่องฟัน ด้วยสารลักษณะคล้ายพลาสติก เพื่อช่วยป้องกันฟันผุของฟันด้านบดเคี้ยว

และเมื่อฟันกรามแท้ ทั้ง 3 ซี่ คือซี่ 1,2 และ 3 ขึ้นเมื่ออายุประมาณ 6 ปี 12 ปี และ 18-25 ปี ตามลำดับ ก็ควรเคลือบหลุมร่องฟันเพื่อป้องกันฟันผุด้วย

ถาม โรคปริทันต์ (Periodontic) เกิดจากอะไร

ตอบ โรคปริทันต์ หมายถึงโรคที่เกิดขึ้นกับ อวัยวะรอบๆฟัน ได้แก่ เหงือก , เอ็นยึดปริทันต์ และ กระดูกเบ้าฟัน แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ โรคเหงือกอักเสบ (Gingivitis) ซึ่งมีการอักเสบเฉพาะที่เหงือกเท่านั้น และมักจะมีการสะสมของคราบจุลินทรีย์ และ อาจมีหินน้ำลายปกคลุมคอฟันด้วย และ โรคปริทันต์อักเสบ (Periodontitis) เป็นโรคเหงือกอักเสบที่ลุกลามไปทำลายเนื้อเยื่อรอบรากฟัน และ กระดูกเบ้าฟัน มีผลให้มีเลือดออกตามขอบเหงือก และอาจมีหนองไหลซึมออกมา หากมีการทำลายรุนแรง ฟันจะเริ่มโยกคลอน จะมีหินน้ำลาย หรือ หินปูน แข็งและเกาะแน่นอยู่ใต้เหงือกเป็นส่วนใหญ่ การดำเนินของโรคจะเป็นไปอย่างช้าๆ โดยที่ไม่ทันสังเกต จนกระทั่งต้องสูญเสียฟันไปในที่สุดการรักษา ทำได้โดย

•  การทำความสะอาดช่องปาก โดยการแปรงฟัน ร่วมกับการใช้เส้นไหมขัดฟัน และ น้ำยาบ้วนปาก
•  การขูดหินน้ำลาย (Scaling) เกลารากฟัน (Root Planing) โดยทันตแพทย์
•  การกำจัดปัจจัยเสี่ยง เช่น งดสูบบุหรี่ การรักษาและควบคุมโรคเบาหวาน เป็นต้น

ถาม การรักษาคลองรากฟัน (Endodontics/ Root canal treatment) ทำได้อย่างไร

ตอบ ฟันที่ผุจนลึกเข้าไปใกล้โพรงประสาทฟัน หรือ ฟันแตกหัก มีรอยร้าวจากการบดเคี้ยว หรือ การเกิดอุบัติเหตุ ทำให้เชื้อแบคทีเรียในน้ำลาย เข้าไปทำอันตรายต่อประสาทฟัน นอกจากนี้โรคเหงือกอักเสบเรื้อรัง หรือ ฟันที่ถูกกระแทกอย่างแรง ก็มีผลทำให้ประสาทฟันตายได้ ซึ่งจะเกิดอาการ เสียวฟัน หรือ ปวดฟันเป็นๆหายๆ หรือปวดอย่างรุนแรงจนนอนไม่ได้ หรือ เหงือกบวม การตรวจ และ เอ็กซเรย์ฟัน จะช่วยให้วินิจฉัยได้ถูกต้องยิ่งขึ้น

การรักษาคลองรากฟัน ทันตแพทย์จะทำความสะอาดโพรงประสาทฟันให้ปลอดเชื้อแบคทีเรีย โดยใช้เครื่องมือเล็กๆ ร่วมกับ น้ำยาล้างคลองรากฟัน ใส่น้ำยาฆ่าเชื้อทิ้งไว้ในคลองรากฟัน รอจนสภาพฟันปกติดีแล้ว จึงอุดปิดภายในคลองรากฟันให้เต็ม หลังจากนั้นจึงบูรณะฟันให้อยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้ดีดังเดิม ด้วยวัสดุอุดฟัน

การรักษาปกติใช้เวลาประมาณ 2-3 ครั้ง ฟันที่รักษาคลองรากฟันแล้วจะมีความเปราะมากกว่าฟันปกติ ทันตแพทย์จึงแนะนำให้ทำครอบฟันสวมทับฟันที่รักษาคลองรากฟันแล้ว เพื่อให้มีอายุการใช้งานที่นานขึ้น ไม่มีปัญหาแตกหัก หรือ ร้าว ซึ่งหากรุนแรงอาจต้องถอนทิ้งในภายหลังในการรักษาฟันเด็ก ก็มีการรักษาคลองรากฟันในฟันน้ำนมด้วยเช่นกัน

ถาม การใส่เครื่องมือป้องกันฟันล้ม (Space maintainer) ทำได้อย่างไร

ตอบ ในเด็กวัยที่มีฟันผสม ระหว่าง ฟันน้ำนม และ ฟันแท้ เมื่อมีการสูญเสียฟันน้ำนมไปก่อนเวลาที่เหมาะสม คือ ก่อนระยะเวลาที่ฟันแท้จะขึ้นมาแทนที่ ทันตแพทย์จึงจำเป็นต้องจัดทำเครื่องมือ ที่เรียกว่า เครื่องมือป้องกันฟันล้ม ใส่กันไว้ในตำแหน่งดังกล่าว เพื่อจองที่สำหรับตำแหน่งการขึ้นของฟันแท้ไว้ มิฉะนั้นจะทำให้ฟันซี่ข้างเคียงเกิดการล้มเอียง หรือ เคลื่อนมาแทนที่ ทำให้ฟันแท้ซี่ที่ขึ้นใหม่ไม่สามารถขึ้นได้ตรงตำแหน่ง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการสบฟันผิดปกติ ในช่วงฟันแท้ได้